AOC Bourgogne Passe-tout-grains
Deze appellatie, ontstaan in 1937, beslaat de gehele Bourgogne van de Yonne (chablis) tot aan het zuiden van de Mâconnais. Passetoutgrains is de inclusieve benadering van wijnmaken; ‘alle druiven mogen mee’. Niet alleen pinot noir en gamay, ook chardonnay, pinot blanc en pinot gris zijn toegestaan. Maar de Fransen zouden de Fransen niet zijn als ze het helemaal vrij zouden laten. Nee nee, het is een heel gedoe, tres compliqué; minimaal 30% pinot noir en minstens 15% gamay en slechts een beperkt percentage witte druiven. In de praktijk is het zo rond de 50:50 pinot en gamay. Rosé mag ook, maar is een niche binnen een niche.
Traditiegetrouw is Passetoutgrains een ‘fieldblend’; een wijngaard waar pinot en gamay samengroeien en bloeien. Deze manier van wijnbouw lijkt aan het begin te staan van een renaissance, en niet voor niks. De voordelen zijn talrijk: een hogere weerstand van de wijngaard, een efficiëntere vruchtzetting, oogstmomenten die beter op elkaar afgestemd zijn en, voor veel wijnmakers belangrijk, meer constante oogstvolumes. Vandaag de dag hoeven pinot en gamay niet hun gaard te delen om AOC Passetoutgrains te heten, toch zijn we ervan overtuigd dat de beste exemplaren dit wel doen. Pinot noir en gamay moeten wel samen vergisten en rijpen; toch nog een beetje intimiteit!
De meeste wijnen zijn jong toegankelijk en niet gemaakt om lang te rijpen, toch is Passetoutgrains volwassen geworden. Niet alleen de kwaliteit is sterk vooruitgegaan de laatste twee decennia, sommige van de beste exemplaren winnen bij enkele jaren flesrijping. Van PTG mag je aroma’s van kersen, frambozen, aardbeien en/of zwarte bessen met wat genuanceerde aardse tonen en specerijen verwachten.
Domaine les Astrelles
Domaine les Astrelles is het nieuwe bedrijf ontstaan uit Domaine Pierre Naigeon. Isabelle en Jean-Marie Chapier zijn de nieuwe eigenaren, wijnmaker en regisseur is de jonge ster Julien Millet, zoon van François Millet, 30 jaar de wijnmaker van Comté Georges de Vogüé (Chambolle-Musigny). Julien studeerde viticulture and enology in Dijon en deed ervaring op bij Antonin Guyon en natuurlijk de eigen kelder van Francois. Ook werkte hij een jaar bij Felton Road in Nieuw-Zeeland ‘s Central Otago, waar grootse pinot gemaakt wordt.
Onder leiding van Julien zijn de wijnen veranderd. Julien is super precies, op zoek naar volledige transparantie van druif en plaats. Hij gaat zover dat hij van iedere wijn een klein vaatje achter de hand houdt voor het bijvullen, de ouillage. Tijdens de rijping verdampt er altijd wat, dit moet worden bijgevuld. Veel andere, ook zeer goede producenten, gebruiken één vat om alle vaten van hun verschillende wijnen bij te vullen
Les Astrelles werkt bio. De druiven worden na de handpluk gekoeld. Na het ontstelen volgt macération à froid, een techniek waarbij de druiven teruggekoeld worden en de spontane vergisting daarna langzaam op gang komt. Rijping in Franse barriques, waarvan 0 tot 30% nieuw.
Bourgogne Passe-Tout-Grains La Riotte
Wijngaard op de Hautes-Côtes in de commune Segrois (net boven Nuits-Saint-Georges). Aangeplant 20 jaar geleden, fieldblend met 50% pinot noir en 50% gamay. Bodem van witte mergel en puin van wit kalksteen. Hand geoogst, zachtjes persen, geen steeltjes. Schaarste want normaliter zo’n 8000 flessen, in ‘21 slechts 490!
Misschien wel de meest verfijnde PTG uit de gehele Bourgogne. Viooltjes, blauwe besjes, morellen, pepertje en kaneel.




