Agathe Bursin Gewürztraminer Lutzeltal Alsace 2024

Alsace 

De Elzas is een geval apart, met een geheel eigen karakter en cultuur. De Fransen en Duitsers hebben hier eeuwenlang bloederige veldslagen uitgevochten. De talloze ruïnes van oude kastelen en forten die je aan de voeten van de Vogezen vindt zijn hier een ‘levend’ bewijs van.  De eigen aard van de Elzas vind je in bijna alles terug: de architectuur, de cultuur, de gastronomie, de taal (Frans noch Duits) en zeker ook de wijnen. Anders dan andere klassieke Franse wijnstreken staat in de Elzas het druivenras pontificaal op het etiket. 

Witte druiven zijn hier de baas en beslaan 90% van de productie. Vier rassen zijn als edel bestempeld: riesling, muscat, gewürztraminer en pinot gris. Wijnen van grand cru’s, bijna allemaal wijngaarden op een helling met een zuidoostelijke oriëntatie, mogen alleen zo heten als ze gemaakt zijn van een van deze rassen. De werkpaarden zijn pinot blanc, auxerrois, sylvaner en nog wat plukjes chasselas. Pinot noir is de enige aangeplante rode druif. 

Zoals bijna ieder mooi wijngebied betaamt, stroomt er een temperende rivier doorheen, de Rijn in dit geval. De rivier is aan de oostelijke kant de natuurlijke grens, hier houden de wijngaarden op. Aan de westkant wordt het gebied geflankeerd door de bergen van de Vogezen, die in het zuiden tot wel 1400 meter reiken. De bodem is een complex mozaïek van leisteen, kalk, mergel, zandsteen, klei, graniet, gneis en andere vulkanische sedimenten.  

Geologie 

Een turbulente geschiedenis met twee grote geologische gebeurtenissen zijn de bakermat van de Elzasser sterk veranderende bodem. In het Juratijdperk, 150 miljoen jaar geleden, zagen we het begin van het einde van een oceaan en in het Eoceen, 50 miljoen jaar geleden, zakte het Rijnland berggebied in elkaar. Dat we vandaag de dag beter kennen als de Rijn riviervlaktes. In het midden op de breuklijnen tussen dit in elkaar zakkende berggebied, de uitgestorven oceaan en de Vogezen vindt men de meest uitzonderlijke terroirs. Miljoenen jaren aan sedimentaire afzettingen van deze oceaan creëerden het materiaal dat we nu herkennen als zandsteen, kalksteen en mergel.  De Vogezen zorgden voor het nodige gneis en graniet en de huidige rivierbeddingen geven alluviale bodemtypes. Dit doet de altijd klinkende en omnipresente vraag in de Elzas luiden; ‘welke variëteit presteert het beste op welk perceel?’ 

Riesling is de koningin der druivenrassen en staat bekend om haar talent het terroir nauwkeurig te vertalen naar het glas. Zoals we van onze oosterburen hebben geleerd presteert riesling bijzonder goed op leisteen en schist, maar het blijkt dat riesling in de Elzas op veel verschillende bodemtypes goed maar anders gedijt. Gewürztraminer houdt van een koude kalkrijke bodem en samen met andere sterk aromatische rassen als muscat houdt deze druif van beschutte plekken om de precaire vruchtzetting de beste kansen te geven. De rot gevoelige en edele pinot gris wil voornamelijk droge warme voeten hebben en prefereert dus vulkanisch, leem en andere warme gesteentes. Sylvaner is een ras met minder hoog aanzien in de Elzas, toch vraagt deze druif om de beste en warmste wijngaarden om grote wijnen voort te brengen. Hier komt onze rising star Agathe Bursin in het spel. 

Agathe Bursin  

Agathe Bursin, geboren en getogen in Westhalten (ten zuiden van Colmar), groeide op in een wijnfamilie. Haar oma trainde haar al op vroege leeftijd met blindproeverijen. Na stages in Chablis, Bourgogne en Rhône bracht Agathe in 2001 haar eerste eigen wijnen uit. Vandaag is haar productie zo gewild dat flessen vaak al verkocht zijn voordat ze gevuld worden.  

Ze bezit 6,1 hectare, verdeeld over 38 perceeltjes, en werkt biodynamisch en volgens permacultuur principes, geïnspireerd door Marc Tempé. Zo probeert ze haar wijngaarden in synergie te laten floreren. Haar paradepaardje is Grand Cru Zinnkoepflé, met o.a. 80 jaar oude sylvanerstokken — een druif die zelfs op grand cru terrein geen grand cru-status mag dragen. Dit getuigt van karakter in de familie!  

Het werk in wijngaard en kelder gebeurt met de hand, in een klein, betrokken team. De druiven worden zorgvuldig geselecteerd, biologisch en biodynamisch geteeld, spontaan vergist en met minimale interventie gevinifieerd. Alle terroirs worden apart opgevoed; waar druiven samengroeien, kiest zij voor co-fermentatie. Het resultaat: wijnen met concentratie, puurheid, transparantie en een duidelijke expressie van het terroir. 

Alsace Lutzeltal gewurztraminer 

Lieu-dit Lutzeltal is onderdeel van Colline du Strangenberg, een van de heuvels vlakbij het thuis van Agathe Bursin, Westhalten. Het is specifiek het zuidwest en zuidoostelijk gedeelte van de strangenberg en daardoor baadt deze wijngaard de hele dag in de zon. De bodem bestaat uit conglomeraten van gele zandsteen en oölitische kalksteen (eigenlijk kalk knikkers). Dit geeft een bodem met hele goede drainage en de wijnstokken hebben nauwelijks tijd het water op te nemen. Resulterende in kleine en geconcentreerde trossen. Wijngaard met zeer veel potentie doordat het grenst aan de beroemde Clos Saint Landelin en grand cru Vorbourg die net om de hoek ligt met oostelijke expositie. 

Al onze wijnen van Agathe Bursin