AOC Crémant d’Alsace
Crémant d’Alsace is in Frankrijk, na Champagne, de meest gedronken mousserende wijn. De Elzasser Julien Dopff nam de méthode champenoise rond 1900 mee uit Épernay. In 1976 kreeg crémant zijn eigen AOC, die onder meer handpluk, trospersing en ten minste negen maanden rijping sur latte (gistrijping op fles) voorschrijft. De basis is pinot blanc uit het Rijndal. Deze grootschalig gemaakte, fruitige en zachte wijnen vind je voor een te lage prijs terug in Franse supermarkten. Meer verfijnde wijnen bevatten ook pinot gris, pinot noir, auxerrois, riesling of chardonnay, die in de Elzas alleen voor crémant is toegestaan. Crémant Rosé mag uitsluitend van pinot noir worden gemaakt.
De nieuwste trend laat zich omschrijven als ‘grower crémants’: kleinschalig gemaakt van hoge kwaliteit uit eigen wijngaarden, vaak biologisch, spontaan vergist, lagere dosages en langer sur latte gerijpt. Meer terroir en complexiteit. ‘Onze’ crémants van Boxler, Bursin en Penet vallen in deze categorie.
Ook de banden met Champagne blijven sterk. Justine Boxler en haar man François Petit maken onder de naam La Rogerie zowel wijn in de Elzas als in Champagne. Omgekeerd maakt het eerdergenoemde Maison Penet uit Champagne in de Elzas crémant onder de naam Comte de Grimm.
Geologie
Een turbulente geschiedenis met twee grote geologische gebeurtenissen zijn de bakermat van de sterk veranderende bodem in de Elzas. In het Jura tijdperk, 150 miljoen jaar geleden, zagen we het begin van het einde van een oceaan en in het Eoceen, 50 miljoen jaar geleden, zakte het rijnland berggebied in elkaar. Dat we vandaag de dag beter kennen als de Rijn riviervlaktes. In het midden op de breuklijnen tussen dit in elkaar zakkende berggebied, de uitgestorven oceaan en de Vogezen vindt men de meest uitzonderlijke terroirs. Miljoenen jaren aan sedimentaire afzettingen van deze oceaan creëerden het materiaal dat we nu herkennen als zandsteen, kalksteen en mergel. De Vogezen zorgden voor het nodige gneis en graniet en de huidige rivierbeddingen geven alluviale bodemtypes. Dit doet de altijd klinkende en omnipresente vraag in de Elzas luiden; ‘welke variëteit presteert het beste op welk perceel?’
Riesling is de koningin der druivenrassen en staat bekend om haar talent het terroir nauwkeurig te vertalen naar het glas. Zoals we van onze oosterburen hebben geleerd presteert riesling bijzonder goed op leisteen en schist, maar het blijkt dat riesling in de Elzas op veel verschillende bodemtypes goed maar anders gedijt. Gewürztraminer houdt van een koude kalkrijke bodem en samen met andere sterk aromatische rassen als muscat houden zij van beschutte plekken om de precaire vruchtzetting de beste kansen te geven. De rot gevoelige en edele pinot gris wil voornamelijk droge warme voeten hebben en prefereert dus vulkanisch, leem en andere warme gesteentes. Silvaner is een ras met minder hoog aanzien in de Alsace, toch vraagt deze druif om de beste en warmste wijngaarden om grote wijnen voort te brengen. Hier komt onze rising star Agathe Bursin in het spel.
Agathe Bursin
Agathe Bursin, geboren en getogen in Westhalten (ten zuiden van Colmar), groeide op in een wijnfamilie. Haar oma trainde haar al op vroege leeftijd met blindproeverijen. Na stages in Chablis, Bourgogne en Rhône bracht Agathe in 2001 haar eerste eigen wijnen uit. Vandaag is haar productie zo gewild dat flessen vaak al verkocht zijn voordat ze gevuld worden.
Ze bezit 6,1 hectare, verdeeld over 38 perceeltjes, en werkt biodynamisch en volgens permacultuur principes, geïnspireerd door Marc Tempé. Zo probeert ze haar wijngaarden in synergie te laten floreren. Haar paradepaardje is Grand Cru Zinnkoepflé, met o.a. 80 jaar oude sylvanerstokken — een druif die zelfs op grand cru terrein geen grand cru-status mag dragen. Dit getuigt van karakter in de familie!
Het werk in wijngaard en kelder gebeurt met de hand, in een klein, betrokken team. De druiven worden zorgvuldig geselecteerd, biologisch en biodynamisch geteeld, spontaan vergist en met minimale interventie gevinifieerd. Alle terroirs worden apart opgevoed; waar druiven samengroeien, kiest zij voor co-fermentatie. Het resultaat: wijnen met concentratie, puurheid, transparantie en een duidelijke expressie van het terroir.
Crémant d’Alsace Brut
Deze crémant is ‘grower crémant’ (zie tekst bovenaan deze pagina). Kleinere opbrengsten, biologisch geteeld, spontaan vergist. Het is een blend van 60% pinot blanc voor structuur, 30% pinot noir voor fruit en 10% riesling voor frisheid. Gemaakt op de champenoise methode, met een lange rijping sure latte van wel 20 maanden en afgemaakt met slechts 4 gram dosage.
